Vinograd, mnogo više nego samo zemlja i čokoti

Naslov orginala: The vineyard, much more than a land and vines. Izvor: https://www.vinetur.com/; Objavljeno: 01.03.2019. by Richard Sanchoyarto. Prevod: Dragutin Mijatović. Ključne riječi: vinova loza, tlo, hranljive materije, voda, korov

Pogled na vinograd, u sebi nosi složeni sistem u kojem su kombinovani uticaji mnogih različitih elemenata.

Na prvi pogled može se činiti da je vinograd samo polje zasađeno vinovom lozom, ali u stvarnosti je i mnogo više od toga. Vinograd je složen sistem u kojem su kombinuju uticaji mnogih različitih elemenata. Čokoti imaju veliku zavisnost od klime u kojoj rastu i tla koje naseljavaju. Svaki put kada vinogradar donese odluku o lokaciji vinograda, mora voditi računa o tome kako će ta dva elementa, klima i tlo, uticati na čokote. Važno je imati na umu da je sve što ćemo pronaći u vinogradu organizovano je od ruke čovjeka. Imaju starost, lokaciju i raspored koje imaju, vinogradi nisu proizvod prirode, već ljudske volje za dobijanjem grožđa za proizvodnju vina. Kada posjetimo vinograd ustanovit ćemo da čokoti imaju vrlo različit izgled, zvisno od sezone: vegetativnog ciklusa

Kada posjetimo vinograd ustanovit ćemo da čokoti imaju vrlo različit izgled, zavisno o sezoni u godini. To se događa zato što vinova loza podliježe vegetacijskom ciklusu, vezanom uz proizvodnju grožđa, a reguliša ga vinogradar.

Continue reading “Vinograd, mnogo više nego samo zemlja i čokoti”

Značaj izbora sorte vinove loze u proizvodnji grožđa i vina

Pripremili: Tatjana Jovanović-Cvetković, Dragutin Mijatović

Uvod. Preci današnje kulturne loze se svrstavaju u red najstarijih biljaka cvjetnica naše planete. Brojni paleontološki nalazi pokazuju da su izvjesne forme loze izumrlog roda Cissetes rasle u geološkom periodu krede. U periodu tercijara, postojale su forme rodova Ampelopsis, Parthenocissus i Tetrastigma. Na širokom prostoru Amerike, Evrope i Azije nađeni su dokazi o nekadašnjem postojanju predstavnika roda Vitis. Iz roda Vitis najviše je bila raširena Vitis teutonica koja mnogo podseća na današnji Vitis silvestris. Pored Vitis silvestris kao reliktne vrste porijeklom iz tercijara, iz istog perioda su i Vitis amurensis u istočnoj Aziji, Vitis labruska i Vitis riparia u Severnoj Americi. Pod uticajem spoljne sredine, tokom svoje duge evolucije, ove vrste su se mijenjale i prilagođavale, ali su sačuvale mnoge zajedničke biološke osobine.

U dugom periodu evolucije, na prostorima gde je preživela ledeno doba, Vitis silvestris je po zakonima prirodne selekcije dala veliki broj ekotipova. Rezultat prirodnog odabiranja je bio: različita otpornost na niske temperature, na sušu i tip zemljišta, na biljne bolesti i štetočine, kao i na različitu dužinu vegetacionog perioda. Kada je čovek počeo da posebno odabira i gaji sočne plodove vinove loze stvorena je domaća – kulturna odnosno plemenita vinova loza. Nastale su mnoge sorte sa različitom krupnoćom i oblikom grozdova i bobica, različitim mirisom i ukusom mesa, kao i sa različitim tipom cvijeta.

Na uzgoj vinove loze i izbor sorte utiču mnogobrojni faktori (abiotički, antropološki i biotički), što se vidi iz sljedeće šeme.

Kada je krajem 60-tih godina XIX veka iz Amerike u Evropu prenijeta filoksera (Phylloxera vastritix), koja je uništila vinogradarstvo na tlu Evrope, spas je potražen u donošenju iz Sjeverne Amerike hibrida nastalih spontanim ukrštanjem različitih sorti Vitis vinifera, koje su donijeli doseljenici iz Evrope i američkih vrsta roda Vitis koji su bile otporne na filokseru. Selekcijom američkih vrsta i spontanih međuvrsnih hibrida i njihovim ukrštanjem sa sortama plemenite loze nastala je grupa sorti koja je označena kao “stari međuvrsni rodni hibridi”. Ovi hibridi su pored otpornosti na filokseru, posjedovali i otpornost na najopasnije bolesti vinove loze.

U dugom trajanju geoloških epoha, stvarala se osnova svih oblika današnje kulturne loze. Prvi i najmasovniji oblik kulturne loze stvaran je pod uticajem čovjeka u periodu dugom više stotina godina i još uvijek traje. Druga dva oblika kulturne loze međuvrsni rodni hibridi i lozne podloge stvorene su u novije vreme, što je bilo izazvano pojavom filoksere u Evropi.

O sortama vinove loze napisane su mnogobrojne knjige. O broju sorti vinove loze koje se danas gaje u svijetu postoje toliko kontradiktorni podaci da se praktično ne zna koliko ih ima. Mnogi autori navode podake koji se najčešće kreću između 5.000 i 15.000. Najnovija svjetska inventarizacija genofonda vinove loze je pokazala da se u 40 vinogradarskih zemalja komercijalno gaji 1.383 sorti (kultivara), a da se u 121 kolekciji u Svijetu nalazi 10.659 različitih sorti (Cindrić i sar, 2000).

Cio tekst može se pročitati u priloženom PDF filu.

Geografija vina

5 razloga zašto veliko vino počinje sa geografijom;  Naslov orginala: 5 Reasons Why Great Wine Starts with Geography;  Izvor: https://winefolly.com/;  Objavljeno: 13.02.2017. by Madeline Blasberg; Obrada slika: Dijana Pantić;  Prevod: Dragutin Mijatović;  Ključne riječi: geography, wine, climate, soils, vineyard, grape variety

Zašto geografija? Mnogi od nas misle da je geografija povezana samo za neko mjesto na zemaljskoj kugli i ništa više. Ako razmislimo nije baš tako? Geografija je nauka o prostoru, ako je tako, zašto govorimo o geografiji vina? Zašto su stvari tamo gdje su? Mnogo dobre geografije leži iza svake flaše vina. Kako to razumjeti? Šta geografija ima sa vinom i druženjem? Zašto je Bordeaux rejon pogodan za proizvodnju velikih crvenih vina? Zašto se u nekim područjima gaji samo Riesling, a u drugim Chardonnay?  Zašto je jedno područje više favorizovano područje?  Da li vina uvijek imaju isti okus? Kako vidite mnogo je pitanja na koja se može odgovoriti ako poznajete geografiju.

Geografija vina ide mnogo dalje od mapiranja vašeg puta do najbliže vinoteke i kretanja do sljedeće boce. Vjerovatno ste čuli da se u vinogradu začinje veliko vino; ali ako se odmaknete i dobijete širu perspektivu, vi ćete vidjeti da postoji mnogo geografskih uticaja na ono što čini zemljište izuzetno posebnim za proizvodnju vina. Kada je riječ o tome kako geografija utiče na vino, ne postoji jedno pravilo koje garantuje veliko vino; to je više stvari jednog regiona povezanih u nekoliko tačaka – 5 tačaka koje su tačne: temperatura, klima, nadmorska visina, tip tla i geopolitika

Činioci koji uslovljavaju kvalitet grožđa

Preuzeto sa: http://winestyle.rs/;  Piše: Miša Cilić

Terroir vs. klimatski faktori. Decenijama se vodi polemika o tome koji činioci su najbitniji za kvalitet grožđa, odnosno vina. Predstavnici evropskog vinogradarstva, odnosno “starog vinskog sveta”, stalno ističu lokaciju na kojoj se gaji loza kao presudnu za klasifikaciju vina po kvalitetu, pozivajući se na dvo milenijumsko iskustvo i vraćajući se u doba Rimljana. Najjače dokaze i objašnjenje teroara  povlače iz Francuskog zavoda za zaštitu geografskog porekla, iza kojeg stoji viševekovna tradicija i iskustvo spajanja sorti loze sa podnebljem. Kritičari iz Novog sveta često opisuju teroar (terroir) kao naučno nedokazan i u službi samog sebe. Za njih, on je samo sredstvo zahvaljujući kojem neki proizvođači iz Starog sveta uspevaju da postave neke norme, ekskluzivne franšize… i steknu ekonomski primat. Zbog toga i ne iznenađuje aktuelnost debate o korelaciji teroar vs. klimatski uslovi, kao i specifičnim karakteristikama vina između proizvođača takozvanog Starog (Evropa) i Novog vinskog sveta (USA, Australija, Južna Afrika, Latinska Amerika).

Ocenjivanje činilaca koji mogu uticati na kvalitet vina značajno je otežano problemima u vezi sa samom determinacijom, odnosno određivanjem nivoa kvaliteta. Finalno ocenjivanje vina obavlja se organoleptički, prevashodno čulima vida, mirisa i ukusa, što je umnogome subjektivno i varira od ocenjivača do ocenjivača. Dobro uvežbani paneli koji rade zajedno duži vremenski period i koriste iste termine za deskripciju uzoraka, mogu da daju realno viđenje uz dobru analizu, ali u literaturi se češće nailazi na površni prikaz korišćenih metoda. Ulažu se veliki napori da se hemijska analiza vina poveže sa senzornom ocenom, radi dobijanja merodavnijih i objektivnijih rezultata. Hemijskom analizom određuju se osnovni parametri: sadržaj šećera, organske kiseline (vinska, jabučna i limunska kiselina), pH vrednost, fenolna jedinjenja i antocijani, aromatične materije… Dinamika promene navedenih parametara u grožđu i njihov sadržaj u vinu kao finalnom proizvodu, uslovljen je nizom činilaca. Polemike se vode da li je bitniji uticaj klimatskih uslova ili zemljišta na razvoj vinove loze i kvalitet grožđa i vina. Velike su razlike u mišljenjima proizvođača iz Novog sveta i tradicionalnih, zapadnoevropskih predstavnika.

 Kao odgovor na pitanje “Zašto najbolja vina dolaze baš iz određenih vinograda?” Francuzi propagiraju terminterroir koji uopšte gledano obuhvata celokupnu ekologiju vinograda, svaki aspekt u njegovom okruženju, od porekla minerala u zemljištu i mezoklimatskih karakteristika, pa do primene agrotehnike i načina vođenja vinograda. Naravno, do najboljih pozicija i najadekvatnijeg sortimenta, vinogradari u evropskim vinogorjima došli su empirijski. U nedostatku tradicije i sličnih zaključaka, vinogradari i istraživači iz Novog sveta kao dominantan ističu uticaj klimatskih činilaca. Međutim, veoma je teško ispitati uticaj svakog činioca ponaosob, jer je njihovo dejstvo međusobno uslovljeno, kompleksno i umnogome sinergično. Ali, krenimo redom.

Continue reading “Činioci koji uslovljavaju kvalitet grožđa”

Šta čini Veliko vino Velikim

Naslov orginala: What Makes Great Wine… Great?;  Izvor: https://winefolly.com/;  Objavljeno: 16.05.2016. by Madeline Puckette;  Obrada slika: Dijana Pantić;  Prevod: Dragutin Mijatović;  Ključne riječi: Viticulture, Vineyard, Winemaking, Wine  

Šta čini veliko vino … Velikim? Ako rezumijete proces proizvodnje velikog vina, moći ćete da identifikujete odlično vino na osnovu sopstvenih okusa. Nije bitno da li ste kolekcionar ili početnik u svijetu vina, solidna osnova pruža mogućnost kako pronaći odličan kvalitet (bez obzira na cijenu).

Napravili smo listu od 4 stuba koja suštinski definišu ono što vino čini velikim: 1.Grožđe (odlična sirovina); 2.Proizvodnja vina (nove tehnologije); 3.Dugoročna vizija (budućnost vina); 4.Umjetnost (vještina). Grožđe. Osnov proizvodnje velikog vina je dobra sirovina, a sirovina nije ništa drugo nego sorta vinove loze koja nam u zavisnosti od kvaliteta grožđa može dati i veliko vino uz velikog vinara. Proizvodnja vina. Svi se možemo složiti da nam trebaju visokokvalitetni sastojci i izuzetne vještine pripreme za spravljanje izvanrednog suši-ja (zamislite Sukiyabashi Jiro in Jiro Dreams of Sushi), tako da je lako prihvatiti da se ta ista ideja odnosi i na proizvodnju velikog vina. Dugoročna vizija. Ima mnogo intrigantnih novih vinarija i vinara, ali veliki imaju jednu zajedničku stvar: misle veliko. Ako osnivač vinarije smatra da njegova vinarija može da nastavi da postoji nakon njegovog odlaska, on misle drugačije i o tome kako razviti svoj brend i, na kraju, kako proizvesti veliko vino. Umjetnost. Postoji taj nedefinisani x-faktor kako proizvesti veliko vino, koje je teško naučno kvantifikovati. Umjetnost je takođe veoma lična stvar koja se zaista svodi na oko posmatrača.

Naravno, što ste više obrazovani u razumjevanju zanata umjetnosti, to će i vaš okus postati sofisticiraniji / prefinjeniji. Vinari, poput umjetnika, slijede različite ideologije i te ključne kompetencije se zaista odražavaju i u vinu.