Prorjeđivanje izdanaka vinove loze. Kad bi prorjeđivanje izdanaka/lastara (rezidba na zeleno) bila knjiga ili film, možda bi se zvalo “Rezidba: Posljednje poglavlje”. Jednostavno rečeno, prorjeđivanje izdanaka, koje predstavlja selektivno uklanjanje izdanaka, pojačava vinogradarske učinke rezidbe i na neki način završava posao rezidbe na zrelo. Ovdje ćemo istražiti prednosti pažljivog prorjeđivanja izdanaka i kako ih postići.
Prorjeđivanje izdanaka čuva, a često i poboljšava razmak između izdanaka uspostavljen orezivanjem na kordonu/kordunici (Foto 1) ili kracima kod peharastog oblika uzgoja. Slično tome, prorjeđivanje izdanaka postavlja temelje za mikroklimu zone grožđa tokom zrenja, posebno u pogledu kretanja vazduha i svjetlosti. Takođe pomaže prodiranju folijarnih sredstava pri prskanju.
Prorjeđivanje izdanaka poboljšava odnos grozdova i listova koji je otprilike postavljen tokom rezidbe. Obično se svi nerodni (neplodni) izdanci uklanjaju tokom prorjeđivanja. Ovo smanjuje gustoću izdanaka uz minimalan uticaj na nivo prinosa. Međutim, ponekad može biti poželjno ukloniti i izdanke koji nose grozdove ako su prenatrpani ili prekobrojni za pravovremeno sazrijevanje. Kao takvo, prorjeđivanje izdanaka je praksa za postizanje ravnoteže rasta.
Zelena rezidba
Pažljivo godišnje prorjeđivanje izdanaka može promovisati ujednačenost položaja izdanaka. Uklanjanjem viših izdanaka na kondirima i kracima, a zadržavanjem nižih izdanaka, prorjeđivanje izdanaka održava položaje izdanaka blizu osnove kondira na kordonu ili kraku, povećavajući njihovu ujednačenost u pogledu snage rasta izdanaka i razvoja bobica u grozdu. Tamo gdje su se izdanci udaljili na kordonu, kraku, kondiru zadržavanje jalovaka na starom drvetu postavlja osnovu za zamjenu kondira/kraka (foto 3). Korištenjem ovih tehnika, prorjeđivanje izdanaka održava oblik čokota vinove loze, olakšava druge operacije u vinogradu i omogućava dosljednost u proizvodnji i kvalitetu grožđa.
Prorjeđivanje izdanaka takođe može poboljšati ujednačenost među izdancima unutar krošnje tokom vegetacije u kojoj se primjenjuje. Da biste to učinili, uklonite najkraće i najduže izdanke, a zadržite one prosječne dužine. Učinak prorjeđivanja na prosječnu dužinu izdanka je poboljšana sinhronizacija razvoja grozdova i shodno tome, poboljšan kvalitet grožđa.
Prorjeđivanje izdanaka nadopunjuje orezivanje na još jedan vrlo važan način. Uklanjanje izdanaka tokom proljeća ostavlja manje izdanaka za orezivanje sledeće zime. Ovo ima dva ishoda. Prvo, operativni troškovi se smanjuju jer je pravilno tempirano prorjeđivanje izdanaka brža operacija od orezivanja u mirovanju. Drugo, rizik od bolesti raka je smanjen jer, sa manje rezova tokom zime, manje je rana izloženih infekciji.
Važno je napomenuti da prorjeđivanje izdanaka takođe smanjuje potrebe za vodom i mineralnim hranivim materijama, a shodno tome i njihove troškove. Nadalje, olakšava druge, naknadne ručne operacije, poput prorjeđivanja grozdova i ručne berbe, čineći ih jeftinijima. Obično, smanjenjem gustoće krošnje, prorjeđivanje izdanaka eliminiše potrebu za uklanjanjem bazalnih listova. Izuzetak mogu biti sorte sa velikim listovima, poput Chardonnay i Malbec.
Prorjeđivanje izdanaka vinove loze
Kao i kod svih agrotehničkih praksi, najkritičnija pitanja za prorjeđivanje izdanaka su „kada?“ i „koliko?“ (tj. vrijeme i intenzitet). Rano prorjeđivanje izdanaka (dužina izdanaka ≤ 15 do 25 cm) je lakše i jeftinije od kasnijeg prorjeđivanja izdanaka, ali kasnije prorjeđivanje izdanaka često smanjuje rizik od gubitka lišća i grozdova zbog proljetnih opasnosti iz okoline poput vjetra i mraza. Ponekad odluka o prorjeđivanju zavise o prognoziranom vremenu i drugim faktorima lokacije u poređenju sa trenutnom dužinom izdanka, brzinom izduživanja i osjetljivošću sorte na oštećenja. Drugo, to je jednostavno pitanje dostupnosti radne snage i druge operativne logistike.
Gustoća izdanaka od oko 5 do 6 izdanaka po 30 cm kordona/luka obično postiže gore navedene koristi. To često odgovara uklanjanju svih izdanaka osim onih koji potiču od pupoljaka na kondirima. Kod čokota rezanih na luk, zadržite 1 izdanak po čvoru luka i 1 ili 2 dobro postavljena izdanka za obnovu po luku na glavi čokota.
Manje ozbiljno prorjeđivanje smanjuje koristi za vinogradarstvo. Ozbiljnije prorjeđivanje pruža zanemarivu dodatnu korist, uz cijenu smanjenog prinosa grožđa (Foto 4).
Zaključno, prorjeđivanje izdanaka je vinogradarska praksa koja nadopunjuje rezidbu i poput rezidbe, prorjeđivanje izdanaka je istovremeno i praksa upravljanja krošnjom i rodom. Ciljevi prorjeđivanja izdanaka su postizanje povoljnog omjera ili ravnoteže između grozdova i lišća, podsticanje prodiranja svjetlosti i vazduha u zoni grozdova, podsticanje ujednačenosti u razvoju izdanaka i grozdova duž kordona ili luka, izbjegavanje bolesti te olakšavanje rada vinograda i kontrola troškova.
Pogledati i: https://ovinu.info/zelena-rezidba-vinove-loze/
Stan Grant: Grapevine Shoot Thinning For Multiple Benefits (Prorjeđivanje izdanaka vinove loze za višestruke prednosti). Izvor: https://lodigrowers.com/shoot-thinning/. Prevod i obrada teksta: Dragutin Mijatović
