Stare vinske sorte grožđa južne Amerike. Od Béquignol do Vischoqueña, vinari prihvataju manje poznate sorte južnoameričkog kontinenta.
Prvi čokoti vinove loze u Južnoj Americi zasađeni su 1540-ih (Peru). Tokom posljednjih nekoliko vjekova, česti talasi imigrantskih vinara uvijek su iznova mijenjali pejzaž južnoameričke proizvodnje vina. Španski i jezuitski misionari od 16. do 18. vijeka, italijanski, francuski, njemački, portugalski i španjolski imigranti 19. i 20. vijeka, donijeli su različite sorte grožđa i tehnike vinifikacije na kontinent.
Međutim, u posljednjih 20 godina, kako se izvoz povećavao, trend u južnoameričkoj vinskoj industriji bio je usmjeren na nekoliko pojedinačnih sorti. Argentina ima Malbec (koji čini 20% proizvodnje u zemlji), Čile ima Cabernet (30%), a Urugvaj ima Tannat (27%). Ove tri sorte dominiraju proizvodnjom i vode u izvozu vina svake od ovih zemlja.
Ponovno otkrivanje starih loza i drevnih sorti
Čini se da se usmjeravanje industrije na ove određene sorte ukazuje da Južna Amerika ima samo par sorti grožđa, ali to može biti daleko od istine. Zapravo postoji bogatstvo raznolikosti sorti vinove loze u Južnoj Americi. Vinari počinju vraćati neke čudne i divne – i do sada zaboravljene – sorte na kontinentu. U Argentini je to stari čokot sorte Semillon – koji uzrokuje veliku buku kod kritičara i potrošača, ali vinari traže i stare čokte sorti Tempranillo, Chenin Blanc, Bonarda, Criolla Chica i Criolla Grande i druge.
Ponovna ocjena sorti grupe Criolla (grožđe koje su Španci donijeli u 16. vijeku), posebno se provodi u državama Peru i Bolivia. Tu je većina starih čokota sorte Criolla koje su se donedavno koristile za lokalnu proizvodnju rakije – Pisco i Singani. Vinari danas usmjeravaju svoje napore ka zagovaranju ovih sorti i njihovoj sposobnosti da daju visokokvalitetna i jedinstvena lokalna vina.
U Čileu je oživljavanje sorti Criolla najjače izraženo sa sortom Criolla Chica, ili País, koja je ponovo postala glavna na vinskim policama. Kako se País uvlači u glavni tok, proizvođači vina i dalje eksperimentišu sa istorijskim sortama koje su pale u zaborav. Čileansko ponovno otkriće sorte Carmenère iz bajke prije 24 godine (pretpostavljalo se da je sorta regiona Bordeaux izumrla dok nije otkriveno više od 10.500 hektara koji je pogrešno identifikovan kao Merlot) predstavlja samo vrh ledenog brijega kada su u pitanju neobične sorte koje uglavnom neprimjeteno rastu u starim vinogradima.
120 starih sorti
Nedavna istraživanja u šest podregija Bío Bío otkrila su da tamo raste najmanje 120 sorti. Od tih sorti više od dvije desetine su potpuno nove sorte grožđa. Od 120 sorti, 62 su bile izuzetno neobične, a 26 nepoznate sorte – nikada ranije zabilježene, objašnjava Juan Ledesma, vinar firme Viñas Inéditas. On je vodio istraživanje i ove godine proizvodi vino od nekih neobičnih sorti.
Ovdje sam proveo 10 godina istražujući i proučavajući sorte i još uvijek stalno nalazim novitete. Postoje stotine sorti u Čileu koje nisu pravilno identifikovane. Područja Itata i Bio Bio su vremenska kapsula za svjetsko vinogradarstvo. Uslovi bez filoksere u Čileu sačuvali su relikvije neobičnih i rijetkih sorti (koje su na drugom mjestu izbrisane) u malim proizvođačkim vinogradima. Čileanski vinski novinar Alvaro Tello, koji je istraživao stare čokote širom zemlje, pronašao je sorte grožđa sačuvane iz svih glavnih perioda čileanske vinske povijesti.
“Nevjerovatno je”, kaže Tello. Još uvijek imamo sorte grožđa iz jezuitskog perioda (16. do 18. vijek), sorte koje su unijeli francuski tehničari u 19. vijeku. Tu si i one koje su donijeli Baski, Švajcarci, Italijani i mnogi drugi imigranti tokom 20. vijeka.
Naglašava da svaka dolina u Čileu ima svoju posebnost. U Marga Marga, u vinskom regionu Aconcagua, objašnjava Tello, otkriveni su Torrontés, Pinot Blanc, País i druge sorte grožđa koje su donijeli jezuiti. U Colchagua, kaže on, postoji mnogo starih italijanskih sorti. Otkriva se pečat čileanskog vina i ovdje postoji ogromna raznolikost. Još uvijek nismo sve otkrili … Od starih sorti vinove loze koje su do sada ponovo otkrivene u Južnoj Americi, evo pet na koje bi trebalo obratiti pažnju:
Sorte: Pedro Giménez i Quebranta
Pedro Giménez je bijela sorta u Argentini, iako je i dalje ozbiljno pod upitnikom (ne treba ga miješati sa sortom od koje se proizvodi sherry Pedro Ximénez). Sortu su španski kolonisti prvi zasadili krajem 16. vijeka. U jednom trenutku Pedro Giménez je bio najviše zasađen u Argentini. Iako je u naglom padu u posljednje dvije decenije, ostalo je još 10.700 hektara zasada. Uglavnom služi za proizvodnju jeftinih stonih vina; nova generacija vinara, međutim, počinje zagovarati ovu jedinstvenu argentinsku sortu.
“Grožđe Criolla vrlo je staro za Argentinu”, kaže Mariana Onofri, sommelier i vinar Alma Gemela. Onofri pravi aromatičnu, živahnu i svježu verziju Pedra Giménez iz regije Lavalle. To je vrlo izdašno i svestrano grožđe, ali to je grožđe koje su zaboravile velike vinarije, koje nikad o tome ne govore, kaže ona. S njim možete napraviti izvrsna vina – a mi pokušavamo spasiti ne samo sortu, već i istorijske vinske regije u kojima sorta raste.”
Quebranta je hibrid između sorti País i Negra Moll i smatra se jednom od složenijih, ali i jednom od najfinijih, Criolla sorti. Rođen je u Peru-u i prava je južnoamerička sorta, kaže Pepe Moquillaza, proizvođač vina Quebranta. Dodaje da je u zemlji ostalo više od 1.000 hektara sorte. To je sivo (ružičasto) grožđe odličnog kvaliteta i produktivnosti. Zajedno sa sortom Quebranta, druge sorte koje su se u prošlosti koristile za proizvodnju Pisca preispituju se zbog svog proizvodnog potencijala kao održive mogućnosti za budućnost. „Naš posao je“, kaže Moquillaza, oporaviti se i dati vrijednost ovim sortama za proizvodnju vina. Ove sorte su vrlo ugodno osjećaju na pješčanim i ilovastim terenima (uobičajeno za Peru) i dobro su se prilagodile oskudnim zalihama vode. “
Sorte: Romano i Béquignol
Romano. Ova drevna sorta iz regiona Burgundy poznata je i kao César. Donešena je u Čile tokom 19. vijeka, a džepovi starih loza postoje od Maule do Aconcague. Romano se u prošlosti koristio u Čileu za vrlo kvalitetna vina, kaže Tello. Proizvođači poput Casa Donoso i Santa Carolina sada ga vinifikuju i kao ružičasto i kao crveno vino. To je jedna od mnogih sorti grožđa koje su ovdje bile jako dugo, ali su postale potpuno nepoznate, kaže Tello. Romano se često koristio u region Burgundy, ali je nestao nakon filoksere. Ipak ovdje u Čileu možemo pronaći vrlo zanimljiva vina koja se proizvode od ove sorte.
Béquignol je drevna crna sorta koja je gotovo nestala u svom rodnom domu na jugozapadu Francuske. Međutim, u Argentini je tokom 19. i 20. vijeka zasađeno hiljade hektara. Iako danas naglo opada, ostalo je 600 hektara. Ovo su lozu imigranti donijeli sa razlogom, a mi moramo razumjeti prošlost prije nego što pogledamo vinograde budućnosti, kaže Germán Masera, vinar Escala Humana u Uco Valley u Mendozi. Masera stvara živopisan i svjež stil starog vinove loze Béquignol. On takođe pravi Malvasia vino od stare loze, još jednu nepredviđenu staru sortu u Argentini. Ove nekonvencionalne sorte zaslužuju oživljavanje, kaže Masera. Moramo sačuvati naše vrijedne stare loze.
- 1.Pedro Gimenez, https://en.wikipedia.org/
- 2.Quebranta, http://elprofe-sabe.blogspot.com/
- 3.Romano, http://gb.vins-coteaux-alpins.fr/
- 4.Béquignol, https://plantgrape.plantnet-project.org/en/cepage/B%C3%A9quignol
Vischoqueña
Proizvodnja vina u Boliviji koncentrirana je u regiji Tarija, gdje je veći fokus na uzgoju međunarodnih sorti. Ali Bertil Tøttenborg, sommelier iz vrhunskog restorana La Paz Gustu, vjeruje da najosebujnija vina dolaze iz regije Cinti Valley, sa nadmorske visine od 2.200 do 2.400 metara.
Većina proizvođača u ovoj regiji proizvodi vina na organski, biodinamički ili prirodan način, sa malo ili nimalo hemikalija u vinogradima ili bocama, kaže Tøttenborg. Počeli su razmišljati o više lokalnih sorti Criolla – Vischoqueña, Moscatel, Misionera i Negra Criolla – koje su u Boliviji jako dugo. Proizvođači u regiji Cinti Valley poput De la Villa, Los Baguales, Cepa De Oro i Tierra Rioja fokusiraju se posebno na grožđe sorte Vischoqueña i pokušavaju utvrditi sortni potencijal i kvalitet.
Vischoqueña je sorta grožđe sa tankom pokožicom i svijetle boje, poput Pinot Noir, objašnjava Tøttenborg. Aromatični profil je intenzivan i prepun crvenih bobica i crvenog cvijeća, a nepce je vrlo cvjetno. To je sorta koju mnogi proizvođači počinju saditi više i više.
Pogledati i: https://ovinu.info/starenje-vina-u-okeanu-eksperiment-argentinskih-proizvodjaca/
Izvor: https://daily.sevenfifty.com/. Naslov orginala: 5 South American Grape Varieties On the Rise. Objavljeno: 04.12.2018. by Amanda Barnes. Pripremio: Dragutin Mijatović
