Akrotonija vinove loze. Uloga akrotonije u rastu i produktivnosti vinove loze. Svijet vinogradarstva je fascinantan koliko i složen, obuhvatajući bezbroj procesa koji su ključni za uzgoj visokokvalitetnog grožđa. Jedan takav proces, koji se često zanemaruje, ali je od vitalnog značaja, je akrotonija ili apikalna dominacija vinove loze. Ovaj fenomen, koji uključuje preferencijalni rast i razvoj pupoljaka koji se nalaze na vrhu izdanka vinove loze u odnosu na one u srednjem i donjem dijelu, igra značajnu ulogu u životnom ciklusu i produktivnosti vinograda. U ovom članku ulazimo dublje u koncept akrotonije, istražujući njene implikacije, uzroke i faktore koji na nju utiču.
Suština pupoljaka vinove loze
Pupoljci su kritični organi u vinovoj lozi, ključni u proizvodnji grožđa i cjelokupnom zdravlju loze. Nastaju na spoju lista i zaperka, poprimaju ispupčeni konusni oblik i nalaze se na čvoru lastara. Svaki pupoljak je složena struktura koja se sastoji od primarnog pupoljka u sredini i sekundarnih pupoljka sa obe strane (sekundarni i tercijarni). Sekundarni pupoljci mogu ili ostati u stanju mirovanja, oživljavati u slučaju oštećenja primarnog pupoljka, ili mogu rasti istovremeno sa primarnim pupoljkom, formirajući “dvostruke izdanke” koji mogu zahtijevati uklanjanje zbog svoje konkurentske prirode.
Druga vrsta pupoljaka, poznata kao ‘lateralni ili zaperkov’ pupoljak (Prompt buds), je manji i razvija iste godine kada se formira, što dovodi do izdanka koji se naziva “zaperak“.
Anatomija vinove loze
Razumijevanje akrotonije vinove loze takođe zahtijeva osnovno razumijevanje anatomije vinove loze:
- Korijen: Ova struktura učvršćuju vinovu lozu i apsorbuje esencijalne hranjive materije i vodu. Korijen takođe pohranjuju ugljikohidrate kako bi pomogli vinovoj lozi da preživi zimu.
- Izboji/Lastari: Nove izrasline koje se stvaraju svake godine, sa nodusima na kojima će se razviti listovi, cvjetovi i vitice.
- Listovi: Snaga vinove loze, odgovorni za fotosintezu.
- Vitice: One pomažu vinovoj lozi kao potpora, prihvatanje za naslon, potpomažući uspravan rast.
- Cvijet i bobice: Reproduktivni organi, oprašeni cvijet se pretvara u bobicu, na kraju oprašeni cvjetovi cvasti formiraju grozd.
Problematična priroda akrotonije
Akrotonija može biti problematična za upravljanje vinogradima, potencijalno dovesti do neravnomjernog sazrijevanja grožđa i komplikovanja vinogradarskih operacija, čime se povećavaju troškovi uzgoja. Ovaj fenomen se uglavnom pripisuje inhibitornom učinku apikalnog pupoljka na susjedne pupoljke, koji slabi kako se kreće niz izdanak/prema osnovi izdanka/lastara.
Kada se čokoti ne orezuju, rast se koncentriše na vrhovima izdanaka, daleko od debla i krakova. To može dovesti do pretjerano velikih i razvijenih čokota. Previše dugi elementi rezidbe mogu inhibirati rast donjih i srednjih pupoljaka, smanjujući ukupni prinos.
Akrotonija vinove loze – Uzroci
Akrotonija u vinovoj lozi je prvenstveno fiziološki proces na koji utiču dva glavna faktora:
- Vaskularna veza i pritisak soka: Apikalni pupoljci koji rano pupaju/kreću imaju čvršću vezu sa vaskularnim sistemom vinove loze, zajedno sa većim pritiskom soka prema vrhu izdanka. To rezultira slabijim kretanjem/rastom srednjih i donjih pupoljaka na lastaru.
- Praksa rezidbe i klimatski uslovi: Ovi faktori, zajedno sa proizvodnjom hormona rasta (auksina), dovode do korelirane inhibicije donjih pupoljaka.
Faktori koji utiču na akrotoniju
- Položaj lastara (kondira i luka) kod rezidbe: Ugao i oblik orezanih elemenata mogu uticati na rast pupoljaka, pri čemu određeni položaji dovode do homogenijeg pupanja.
- Jačina/bujnost vinove loze: Čokoti slabije bujnosti imaju tendenciju da ispoljavaju izraženiju akrotoniju, što je odraz samoregulatornih mehanizama biljke u nepovoljnim uslovima.
- Razlike u sortama: Neke sorte grožđa pokazuju više akrotonije od drugih. Na primjer, Cabernet Sauvignon ima jaču akrotoniju, dok je Malbec ujednačeniji u svom pupanju.
- Jačina zime: Blage zime mogu podstaći akrotoniju.
Zaključno, akrotonija vinove loze je kritičan aspekt vinogradarstva, koji utiče na rast loze, upravljanje vinogradima u proizvodnji grožđa i na kraju na kvalitet proizvedenog vina. Razumijevanje i efikasno upravljanje akrotonijom ključno je za vinogradare koji imaju za cilj postizanje optimalnog zdravlja vinove loze i prinosa grožđa.
OBLIK ČOKOTA: https://ovinu.info/uzgojni-oblik-cokota/
PROBLEM: https://ovinu.info/vrsna-dominacija-lastara/
PUPOLJCI: https://ovinu.info/pupoljci-osnovnog-lastara-vinove-loze/
__________________________________________________________________________
Naslov orginala: Acrotony in Grapevines: Understanding Its Causes and Effects. Izvor: https://www.vinetur.com/en/. Prevod i priprema teksta za sajt: Dragutin Mijatović
