Razmnožavanje vinove loze

kalem razmnožavanje rezidba sjemenka vinogradarstvo vinova loza

Razmnožavanje vinove loze. Razmnožavanje loze reznicama je najjednostavniji način razmnožavanja, ali postoje i drugi popularni načini koje vrijedi upoznati. Evo ukratko pet načina razmnožavanja vinove loze.

Razmnožavanje vinove loze
https://grapes.extension.org/ordering-grapevine-cuttings-and-plants-from-nurseries/

Loza je jedna od najlakših biljaka za razmnožavanje kod kuće i lako se ukorijenjuje bilo iz zrelog ili zelenog dijela drveta. Sve što vam treba je nekoliko centimetara jednogodišnjeg lastara, orezan tako da sadrži okca (pupoljke), i na dobrom ste putu da dobijete novi čokot iz reznice.

Svake godine, lozu je potrebno ponovo orezati u kasnu jesen i zimu ili krajem zime kako bi se osigurao dobar rod sledeće godine. Orezani lastari se često bacaju, ali uz samo malo truda, možete ih pretvoriti u stotine novih biljaka. U mnogim slučajevima, dovoljno je da samo uzmete reznicu sa nekoliko pupoljaka i zabodete je u zemlju da pokrenete potpuno novu biljku.

Iako je razmnožavanje loze reznicama uzetim sa jedngodišnjeg zrelog lastara daleko najlakši i najekonomičniji način, postoji pet različitih načina za uspješno ili manje uspješno razmnožavanje loze. Koji odabrati od ovih 5 metoda i zašto?

Pet načina razmnožavanja vinove loze uključuje:

  • Reznice odrvenjenih jednogodišnjih lastara (Hardwood Cuttings). Koriste se reznice uzetih od zrelih lastara skinutih sa čokota poslije obavljenje rezidbe na zrelo u jesen ili prije kretanje slijedće vegetacije.
  • Reznice zelenih lastara (Greenwood Cuttings). Koriste se u sezoni porasta za brzo razmnožavanje loze.
  • Kalemljenje (Grafting). Koristi se u vinogradima kada je potrebna odgovarajuća podloga za otpornost na bolesti/štetočine. Najčešći način podizanja vinograda je upravo kalemovima vinove loze.
  • Položnice (Layering). Ovaj način raznmožavanja koristi se često za popunjavanje praznih mjesta u redu vinograda ili popunjavanje čokota na okućnici.
  • Razmnožavanje sjemenkama (Growing from Seed). Ne koristi se za komercijalno razmnožavanje jer iz sjemenke dobijete novu biljku, a ne istu sortu, ali može biti zabavno eksperimentisati i stvarati nove sorte.

RAZMNOŽAVANJE VINOVE LOZE REZNICAMA

Budući da se loza lako razmnožava, lako je obezbijediti reznice. U vegetaciji, kada loza aktivno razvija nove lastare (izdanke), od njih uzimamo zelene reznice – reznice “zelenog drveta”. Tokom van sezone, kada loza miruje, koriste se reznice od orezanih zrelih lastara – reznice “tvrdog drveta”.

Oba načina umnožavanja imaju svoje prednosti, ali razmnožavanje loze zrelim reznicama je češći način budući da se loza uglavnom orezuje dok je u stanju mirovanja. Šta je reznica? Reznica je dio lastara orezanog na odgovarajuću dužinu. Reznica uzeta sa jednogodišnjeg zrelog lastara poslije obavljenje zimske rezidbe obično je dužine 30-40 cm

Razmnožavanje vinove loze

Razmnožavanje zrelim reznicama je najčešći način, iako postoji nekoliko vrsta loze koje se ne mogu lako razmnožavati zrelim reznicama. Svake godine tokom sezone mirovanja, lozu treba orezati kako bi se osigurao zdrav rod naredne godine.

RAZMNOŽAVANJE LOZE ZRELIM REZNICAMA – KORJENJACIMA

Redovnim orezivanjem vinove loze osigurava se dobijnje krupnijih grozdova, zdravog i slatkog grožđa. Odbačeni lastari sa jednog čokota mogu se koristiti za dobijanje reznice i tako iskoristiti za proizvodnju desetina novih biljaka svake godine.

Razmnožavanje vinove loze
Razmnožavanje vinove loze zrelim reznicama. Foto: Mark Shirley (CCBY)

Reznice dužine 30-40 cm, debljine 6-12 mm, sa 3 ili više okca (pupoljaka) uzimaju se od zrelih lastara u jesen ili zimu. Reznice zrelih lastara čuvaju se u hladnom vlažnom okruženju do početka vegetacije. Neposredno prije početka vegetacije, na reznici se obnovi rez ispod ili skoro preko donjeg koljenca (čvora) kako bi se podstaknuo rast korijena ili se jednostavno reznice potapaju u hormon za ukorjenjivanje i stavljaju u tlo.

Ukorijevanje reznice i dobijanje korijenjaka

Da bi reznice obrazovale kalus, treba im obezbijediti uslove kako bi osnova reza počela zarastati i stvarati tkivo koje će se razviti u korijenje. Ovo može biti nezgodno, a ako se uradi nepravilno, reznice može zahvati plijesan i tako nedozvoliti razvoj korijena i lastarića. Za bolje rezultate, reznice se obično stavljaju u hormon za ukorjenjivanje prije nego što se posade na odgovarajuću dubinu (10-15-20 cm, zavisi od dužine uzete reznice) u vlažno tlo kojim smo popunili sanduk ili saksiju odgovarajuće veličine.

Tlo se odžava vlažno tokom nekoliko sedmica kako bi došlo do ukorijevanja i kretanja pupoljka. Pustite da se vaše reznice ukorijene, čvrsto ukorijene prije nego što ih presadite na otvoreno mjesto početkom do sredine ljeta. Reznice koje se koriste od zrelih lastara u stanju mirovanja trebale bi imati 80% ili veću stopu ukorjenjavanja. Ukorijenjena reznica naziva se korjenjak. Korjenjaci podloga koriste se za podizanje matičnjaka američkih podloga. Korjenjaci plemenih sorti koriste se podizanje vinograda na pjeskovitim tlima.

RAZMNOŽAVANJE LOZE ZELENIM REZNICAMA

Reznice uzete sa zelenih lastara ili loze koje aktivno raste, takođe se mogu koristiti za razmnožavanje. Reznice zelenog lastara imaju potencijal da se osuše i manje su pouzdan način za početnike.

Postoji nekoliko razloga zašto biste se odlučili za razmnožavanje zelenim reznicama:

  • Želite da počnete sa razmnožavanjem, tokom ljeta
  • Prijatelj ili komšija vam nudi reznice zelenih lastara tokom vegetacije
  • Želite da razmnožite više sorti grožđa u jednoj godini (možete uzeti reznice i proizvesti bukvalno hiljade pojedinačnih biljaka u jednoj godini)
  • Pokušavate uzgojiti sortu grožđa koja se ne razvija uspješno iz zrelih reznica. Neki primjeri uključuju muskatno grožđe (Vitis rotundifolia) ili (Vitis aestivalis) koje ima stopu ožiljavanja od 1-2% kod zrelih reznica, ali otprilike 70% od zelenih reznica.
Razmnožavanje vinove loze

Reznice duge oko 10-15-20 cm treba uzeti od kasnog proljeća do kasnog ljeta sa zdrave loze. Na kratkoj reznici ostavlja se samo jedan list kako bi se smanjio gubitak vode kroz pore lista. Donji dio reznice umočite u hormon za ukorjenjivanje, i zelenu reznicu staviti u saksiju sa pripremljenom zemljom. Čuvajte svoju biljku u toplom, vlažnom okruženju. Zelene reznice trebale bi da počnu da razvijaju korjen za 1-2 sedmice.

RAZMNOŽAVANJE VINOVE LOZE POLOŽNICAMA

Potapanje lastara znači zakopavanje dijela lastara dok se ne ukorijeni. To je brz način da proizvedete nekoliko novih loza tokom vegetacije, a možda i najlakši način za kućnog vrtlara koji samo želi 2 ili 3 nova čokota. Položnica-zagrtanje dijela lastara se povremeno koristi u komercijalnom okruženju za popunu praznih mjesta ili za zamjenu mrtvog čokota unutar reda. Odaberite matični čokot, odabarite jedan dovoljno dug lastar, savijte lastar i pokrijte ga zemljom.

Vodeći računa da zakopate barem 1 čvor. Čvorovi su mjesta gdje će se obrazovati novi korjenov sistem. Pobrinite se da kraj lastara vinove loze ostane iznad zemlje kako bi nastavio rasti. Nove biljke trebala bi formirati korijenje u roku od nekoliko mjeseci i može se odvojiti od matične biljke kada se dobro ukorijeni.

Razmnožavanje vinove loze
https://manuelnumeriquemax.belin.education/svt-terminale/topics/svt-tle-c10-246-a_la-reproduction-asexuee

Izgled čokota na kraju vegetacije sa zagrnutim lastarom i novim biljkama;

Pojednostavljeni način ovog načina razmnožavanja je tzv strmoglava položnica, kada se odabrani lastar jednostavno vrhom zabode u tlo (nedovoljno dug da ga pokrijemo zemljom). Iz dijela koji je u tlo razvija se korjenov sistem, a iz dijela koji je iznad zemlje razvija se novi lastar.

  • 1.Poslije obavljene rezidbe vruh lastara se stavi u tlo dubine 2-3 koljenca.
  • 2.Sledećom rezidbom odstranimo vezu sa matičnim čokotom

RAZMNOŽAVANJE LOZE KALEMLJENJEM

Ovo je način proizvodnje loznog sadnog materijala na veliko. Ovaj vid kalemljenja primjenjuju veliki rasadnici.

http://www.waxandgrafts.com/wax-and-grafting-process

Kalem proizveden u rasadniku, koristi se za podizanje vinograda, popunu praznih mjesta. Izvor;

Budući da je loza spremna da se ukorijeni iz reznica, vinogradari ne koriste često kalemljenje. Ako se ovaj način umnožavanja biljaka primjenjuje za dobijanje manjeg broj novih biljaka postoji više načina. Postoje slučajevi kada vingradar ima želju da posebnu sortu grožđa gaji na snažnijoj ili otpornoj podlozi. Kalemljenje takođe može biti dobar način da brzo zamijenite gajenu sortu poželjnijom sortom. Ako imate osnovnu sortu, ali vam se ne sviđa okus, možete je lako preklameti i dobiti novu sortu – odnosno obezbijediti ukusnije grožđe.

Razmnožavanje vinove loze
Posude sa kalemljenim reznicama (kalemovima) koje prvi put kreću. By Grafted Vines (CCBYSA) 

vaj proces je sličan razmnožavanju zrelim reznica, ali umjesto da reznicu plemenite sorte stavite direktno u zemlju, vi je nakalemite na postojeći čokot. Upotrijebite traku za vezivanje da pričvrstite plemku vaše nove reznice (sorte) na ustaljeni korijen. Ako vaša podloga (čokot) ima nekoliko lastara, možete pokušati nakalemiti nekoliko sorti (plemki) na istu podlogu kao što je prikazano ispod. 

Kalemljenje na već kalemljenu lozu. Više sorti na jednom čokotu. Foto: W. Cartera (CCBYSA)

O specifičnostima kalemljenja i proizvodnji loznog sadnog materijala u rasadnicima biće govora nekom drugom prilikom.

RAZMNOŽAVANJE LOZE SJEMENKAMA

Vinova loza se može razmnožavati i sjemenkama, ali dobijene biljke neće biti identično matičnoj biljci. Općenito, loza razmnožena iz sjemenki se ne preporučuje, ne zato što neće niknuti, već zato što nova biljka neće biti iste sorte kao roditelj.

Sorta grožđa se općenito umnožava-razmnožava “klonski” – vegetativnim putem, tako da se osobine  “vjerno prenose na potomstvo”. Kada posijete sjemenku grožđa, ona će vjerovatno biti nešto poput roditelja, ali se može značajno razlikovati. Kao što djeca samo liče na svoje roditelje, sijanci loze mogu dati i ”kiselo” grožđe i kada je roditelj sladak.

Proizvodnja sjemenjaka-biljaka iz sjemenki važan je alat za oplemenjivače grožđa i dobijanje novih sorti. To može biti i zabavan eksperiment za vinogradara, jer nikad ne znate šta ćete dobiti.

Razmnožavanje vinove loze
Komina grožđa od proizvodnje crvenog vina nakon cjeđenja je puna zdravih sjemenki. Foto: davititydave (CCBY)

Sjemenke grožđa se mogu sakupiti iz bobica grožđa, očistiti i čuvati u vlažnom papirnom materijalu u frižideru 3 mjeseca. Nakon hladne stratifikacije u frižideru, sjemenke se mogu posaditi u proljeće u dobro pripremljenu zemljišnu smješu, najbolje u stakleniku i klijat će u nove biljke.

Izvor: https://practicalselfreliance.com/ . Naslov orginala: Propagating Grapes (5 Ways!) Objavljeno: 01.06.2017. by Ashley Adamant. Prevod i obrada: Dragutin Mijatović

POGLEDATI I:        

Dobro je znati-ako niste znali? Koja su od sledećih vina: Barolo, Recioto della Valpolicella, Eiswein ili Veuve Clicquot bila slatka vina 1800-ih?  Veliki uspeh slatkih vina u 18. vijeku doveo je do toga da proizvođači favorizuju slađe stilove svojih vina. Sva ova vina bila su slatka. Čak je i čuveni Veuve Clicquot šampanjac bio sa 200 g/l šećera!