Upravljanje vinogradom tokom zrenja. Period zrenja je završni dio vegetacije. Tokom ovog perioda, bobice grožđa doživljavaju dramatične fizičke i hemijske promjene dok prelaze iz tvrdih, zelenih, kiselih i neukusnih u meke, pigmentisane, slatke i aromatične. Ove promjene i stalno povećanje bobica uveliko koriste unutrašnje resurse vinove loze, stvarajući ono što se naziva stresom roda. Nakon što počne zrenje, fokus vinogradarstva je na dopunjavanju resursa i zaštiti čokota prema potrebi kako bi se održale funkcije zrenja. Prije nego što se usmjerimo na upravljanje vinogradom tokom perioda zrenja, potrebne su nam neke osnovne informacije.
Događaji tokom sazrijevanja i definicije
U vinskoj industriji, početak zrenja nazivamo šarak (veraison). Vizualno je uočljiv kao promjena boje bobica zbog pojave pigmenata u pokožici bobica. Kod bijelih sorti grožđa, bobice počinju žutiti kako hloroplasti prestaju funkcionisati i karotenoidni pigmenti postaju vidljivi. Dok se kod crnih sorti sintetizuju plavi, ljubičasti i crveni antocijanski pigmenti i počinju se akumulirati (foto 1). Prvi pokazatelj zrenja, međutim, nije vidljiv jer se događa unutar bobica. To je početak otvrdnjavanja sjemenki, koji počinje nekoliko dana prije početka obojenja.
Dok je početak sazrijevanja jasan, kraj je često manje jasan. Bobica je zrela kada su sjemenke sposobne za klijanje/tamno obojene, bobica dostigne zrelost prije nego što dostigne vrijeme berbe.
Nakon postizanja zrelosti, bobice sazrijevaju kako stare (uvećavaju se), postaju mekše i intenzivnije obojene, ukusnije i aromatičnije. Bobica je zrela kada je u optimalnom fizičkom i hemijskom stanju za namjeravanu upotrebu. Zrelost je, dakle, subjektivna i obično je na odluci kupca grožđa i/ili vinara (foto 2). Odluke u vezi sa zrelošću i rasporedom berbe utiču na kvalitet grožđa, podložnost mehaničkim oštećenjima i bolestima, te prinosu, koji opada nakon što grožđe dostigne slast oko 20° do 22° Brix-a. Ove odluke o upravljanju vinogradom su među najvažnijim koje se donose tokom vegetacije.
Ciljevi upravljanja periodom zrenja
Kao rukovodioc vinograda, moramo biti svjesni da je sazrijevanje grožđa (vitalnost sjemenke) ključno za reprodukciju vinove loze i opstanak vrste, ali sazrijevanje bobice nije. Kao takva, sekundarna jedinjenja metabolizma vinove loze, uključujući većinu jedinjenja boje, okusa i arome, od manjeg su značaja za reprodukciju vinove loze. Njihova funkcija je jednostavno privući potrošače grožđa koji služe kao agensi za širenje sjemenki. Naš je posao podstaknuti vinovu lozu da maksimizira proizvodnju poželjnih senzornih svojstava.
Da bismo to postigli, uravnotežujemo rast bobica i lišća, namećemo umjereni stres od vode i izlažemo zonu grozdova prošaranoj sunčevoj svjetlosti što je prije moguće nakon zametanja bobica. Postizanje ovih atributa vinograda je u fokusu aktivnosti nakon cvjetanja, a ne u periodu zrenja. Međutim, da bi bili najefikasniji, moraju se održavati tokom zrenja (foto 3).
Pokazatelji zrenja – Upravljanje vinogradom tokom zrenja
Ako u vinogradu sve ide kako treba u pogledu zrenja, izdanci/lastari vinove loze će požutjeti i donekle postati drvenasti (lignificirati) prije ili tokom zrenja. Pod najpovoljnijim uslovima zrenja, drvo na bazalnom dijelu glavnog izdanka će sazrijeti prije zrenja grožđa. Glavni lastar je zreo kada je područje ispod peteljke drvenasto i drvenasto tkivo prianja uz bazu peteljke (foto 4).
Pravovremeno žućenje izdanka i lignifikacija pozitivni su pokazatelji umjerenog vodnog stresa, ravnoteže rasta, izloženosti zone grozdova sunčevoj svjetlosti i obilnih unutrašnjih resursa. S druge strane, zeleni izdanci u kombinaciji sa obiljem sočnih apikalnih listova ukazuju na to da su lastari/izdanci još uvijek uglavnom u vegetativnom, a ne u reproduktivnom načinu rada, te da dozrijevanje može biti otežano i usporeno.
Resursi za sazrijevanje
Tokom zrenja, razvoj bobica uveliko koristi resurse dostupne unutar čokota vinove loze i u korjenovoj zoni čokota. Bobice uzimaju vodu iz tla dok ne dostignu konvencionalnu zrelost. Takođe, uzimaju većinu šećera proizvedenog u lišću.
Kalijum u bobicama pomaže u povećanju unosa šećera. Veliki dio ovog kalijuma potiče iz drugih dijelova čokota, ali dio dolazi iz tla. Vegetativna tkiva su takođe izvori drugih makronutrijenata (azota, fosfora, kalcijuma, magnezijuma) koji se akumuliraju u bobicama, ali zalihe takođe zavise o kontinuiranom unosu iz tla.
S obzirom na važnost remobilizacije mineralnih hranjivih materija, važno je ući u period zrenja sa dobro nahranjenim lozama. Da biste utvrdili status hranjivih materija u čokotima, prikupite uzorke lisnog tkiva tokom šarka i pošaljite ih na analizu. Takvi uzorci se sastoje od liski lista ili peteljki lista sa najnovijeg potpuno razvijenog, zrelog lista, koji se obično nalazi od 5 do 10 čvora/nodusa ispod vrha izdanka.
Upravljanje vinogradom tokom zrenja – Stresovi sazrijevanja
Tokom zrenja, očekujemo da će vinova loza biti pod stresom – to jest, pod određenim stepenom stresa roda i umjerenim stresom od vode. U ovim uslovima postoje ozbiljni rizici od drugih povezanih, neželjenih stresova, a istovremeno postoji mala tolerancija na njih.
Pažljivo planirajte navodnjavanje kako biste izbjegli ozbiljan stres zbog nedostatka vode, koji oštećuje lišće i bobice, te smanjuje proizvodnju šećera (foto 5). Toplo lišće vinove loze koja je pod stresom zbog vode takođe podstiče pojavu grinja, što može zahtijevati adekvatni tretman. Privremeno obustavite rasporede deficitarnog navodnjavanja i obilno zalivajte prije, tokom i nekoliko dana nakon maksimalnih temperatura kako biste smanjili toplotni stres i oštećenja lišća i bobica/grozdova uzrokovanih ultraljubičastim zračenjem.
Ograničavanje vode u tlu i čokotu kako bi se izazvao umjereni vodni stres takođe ograničava kretanje mineralnih hranjivih materiji u tlu i u čokotu. U ovim uslovima, đubrenje u manjim količinama je često korisno. Na primjer, primjena manjih količina kalijuma ponekad povećava akumulaciju šećera u bobicama, posebno kod vinograda koji nose velike prinose. U nekim slučajevima, primjena azota u periodu zrenja u malim količinama može poboljšati zdravlje listova i fotosintezu, posebno nakon perioda visokih maksimalnih temperatura.
Zaključak
Vinogradski temelji za dozrijevanje postavljeni su kroz aktivnosti upravljanja vinogradima ranije u vegetaciji, tako da je tokom perioda dozrijevanja primarni cilj upravljanja vinogradom održavanje funkcija dozrijevanja vinove loze kroz dodatne inpute i zaštitne mjere.
Pogledati i. https://ovinu.info/upravljanje-vinogradima-poslije-cvjetanja/
Stan Grant: Ripening Period Vineyard Management (Upravljanje vinogradom tokom zrenja). Izvor: https://lodigrowers.com/. Objavljeno: 06.07.2020. Prevod i obrada teksta: Dragutin Mijatović
