Sezonalnost upravljanja mineralnim hranivima u vinogradu. Sezone rasta imaju ritam zasnovan na rastu i razvoju vinove loze. Mi koji se bavimo vinogradarstvom dobro smo svjesni ovog ritma jer su naši radni životi vezani za to. Mnogo manje očigledna je sezonalnost ekonomije materija u vinogradu jer je uglavnom nevidljiva, odvija se ispod zemlje i unutar čokota vinove loze. Ipak, moramo biti u korak s tim ako želimo optimizovati zdravlje i performanse naših vinograda, kao i vrijednost primijenjenih resursa mineralnih hranljivih materija. U ovom članku ćemo razmotriti sezonalnost mineralne ishrane vinograda i aktivnosti upravljanja hranljivim materijama imajući na umu ove ciljeve. Naš fokus će biti na makronutrijentima, koje su mineralne hranljive materije potrebne u relativno velikim količinama vinovoj lozi. To uključuje azot, fosfor, sumpor, kalijum, magnezijum i kalcijum.
Sezonalnost potrebe za mineralnim hranljivim materijama u vinogradu
Evo skraćene verzije vremenskog slijeda u potrebama vinograda za mineralnim hranljivim materijama. Neposredno prije otvaranja pupoljaka, vinova loza počinje remobilizovati mineralne hranljive materije sačuvane u drvenastim tkivima i premještati ih u pupoljke i korijenje u razvoju. Nakon što se pojave izdanci/lastari, ovisnost vinove loze o rezervama opada kako se lišće razvija i prozračuje krošnja, crpeći vodu i mineralne hranljive materije iz tla. Istovremeno, potreba za mineralnim hranljivim materijama u svim tkivima koja rastu povećava se (graf 1). Nakon što se bobica formira i započne uvećavanje, potreba za hranljivim materijama nastavlja da raste, za nekim više nego drugim. Među elementima ishrane je istaknut kalijum (graf 1).
Potražnja za nekim hranljivim elementima se smanjuje kako tkivo stari tokom zrenja, ali se ponovo povećava nakon berbe jer se hranljive materije skladište u drvenastim tkivima čokota za upotrebu sledeće godine. Takođe postoje kratkotrajni skokovi u potražnji za određenim hranljivim elementima tokom prelaznih razvojnih faza cvjetanja i zimskog perioda.
Sezonalnost faktora okoline koji utiču na pristup mineralnim nutrijentima
Vrlo rano u vegetaciji, tla vinograda su hladna, a ponekad i previše vlažna, što inhibira aktivnost korijena. U takvim uslovima, potrebe za mineralnim hranljivim materijama ponekad premašuju unos hranljivih materija iz tla. Posljedično, rast izdanaka i korijena postaje donekle ograničen. Nakon što se tlo zagrije i isuši, iskorištavanje hranljivih materija nastavlja se u mjeri u kojoj to korjenov sistem čokota dozvoljava. Kasnije, kako se većina tla vinograda suši, aktivnost korijena se povlači u male zone vlažnog tla ispod kapaljki (sistema za navodnjavanje), a zajedno s tim i pristup korijena hranljivim materijama iz tla. Istovremeno, koncentracija aktivnosti korijena u zonama kapanja povećava efikasnost fertirigacije/đubrenja sredinom i krajem vegetacije (foto 1).
Topla, vlažna tla pogoduju aktivnosti mikroba u tlu. Takva aktivnost uključuje razgradnju labilne organske materije u tlu i oslobađanje mineralnih hranljivih materija koje ono sadrži. Produkti razgradnje organske materije, zauzvrat, poboljšavaju vrlo sporo raspadanje mineralnih čestica i oslobađanje hranljivih materija u njima. Pod istim uslovima, dodani organski aditivi se razgrađuju, a suva đubriva primijenjena u tlu otapaju se. Posljedično, rana sezona, dok su tla vinograda vlažna od zimskih kiša i dovoljno topla, je vrijeme kada su hranljive materije u tlu najobilnije. Kao što je gore pomenuto, ovaj period se poklapa sa periodom brzog rasta izdanaka i korijena.
Praćenje mineralnih hranljivih materija tokom vegetacije
Praćenje mineralnih hranljivih materija u vinogradu takođe ima sezonski obrazac. U ranoj vegetacijskoj sezoni, boja lišća i brzina razvoja krošnje korisni su pokazatelji potreba za hranljivim materijama (foto 2). Kako se približava zimska sezona, početak sazrijevanja bobica i drveta može poslužiti kao pokazatelji hranljivih materija. Tokom cijele godine, karakteristični simptomi lišća otkrivaju nedostatak hranljivih materija. Rezultati analize tkiva u fazi cvjetanja i šarka pružaju detaljne snimke statusa hraniva u čokotu, dok analiza tla u redovima čokota nakon berbe ukazuje na kumulativne učinke fertirigacije tokom sezone na snabdijenost hranivima.
Đubrenje u skladu sa vinovom lozom – Opšta razmatranja
Opremljeni informacijama i konceptima navedenim gore, možemo dizajnirati planove upravljanja mineralnim hranivima sinhronizovane sa potrebama vinove loze i uslovima vinograda. Trenutne tehnologije fertirigacije čine takve planove izvodljivima jer nam omogućavaju da plasiramo lako dostupna hraniva tokom određenih razdoblja potrebe, gdje im vinova loza može pristupiti i kada ih korijenje može apsorbovati. Nadalje, tamo gdje su uslovi zone korijenja nepovoljni ili kada postoji prolazni porast potražnje za hranivima u izdancima u razvoju, kao što je tokom cvjetanja, folijarna đubriva su održiva alternativa fertirigaciji.
Čak i u dobro upravljanim vinogradima, gdje vinova loza ima pune zalihe mineralnih hraniva u drvenastom tkivu, a tla su plodna, ciljana fertirigacija za izazivanje specifičnih reakcija vinove loze u određeno vrijeme je korisna. Iako ovo vrijedi u bilo kojem trenutku, takva fertirigacija je posebno efikasna sredinom vegetacije nakon što se aktivnost korijena smanji pod kapaljkama. Za vinograde na tlima niske plodnosti i/ili sa visokim potrebama za mineralnim hranivima, smjernice za sezonsku raspodjelu hraljnivih materija u đubrivu i ciljane vrijednosti za zadovoljavanje potreba za mineralnim hranivima u zrelom grožđu prikazane u (tabela 1) mogu biti korisne.
Đubrenje u skladu sa vinovom lozom – specifičnosti
Nakon otvaranja pupoljaka, đubriva koja sadrže malu količinu azota poput amonijaka i obilje fosfora pogoduju rastu i funkciji korijena. U stvari, ovi hranljivi sastojci prisutni su u nekoliko đubriva posebno dizajniranih za stimulisanje korijena putem fertirigacije. U njima su obično prisutne male količine organskih kiselina i jedan ili više mikronutrijenata.
U ranoj fazi vegetacije, primjena kalcijuma je takođe korisna za izduživanje korijena, kao i za integritet tkiva izdanaka u razvoju. Ukoliko rast izdanaka u ranoj sezoni napreduje previše sporo, primijenite nitrat da biste ga ubrzali. Međutim, nitratno đubrivo neće biti učinkovito ako vinovoj lozi nedostaje mangana ili bora, koji su kofaktori metabolizma nitrata. U istom vremenskom periodu, nedostatak magnezijuma, sumpora i određenih mikronutrijenata (željezo, mangan i bakar) ograničava fotosintezu i rast. Srećom, đubriva koja sadrže lako dostupne oblike ovih hranljivih materija, a koja se primjenjuju putem fertirigacije i folijarne primjene, lako ispravljaju ove nedostatke.
Neposredno prije ili tokom prvih znakova cvjetanja, moderne tehnologije primjene folijarnog đubriva su vrijedne za zadovoljavanje vrlo visoke prolazne potrebe za hranivima za formiranje polena, oprašivanje i zametanje bobica. Hraniva koja izazivaju zabrinutost uključuju fosfor i mikronutrijente bor, cink i molibden.
Upravljanje mineralnim hranivima u vinogradu
Nakon zametanja bobica, fertirigacija nitratom i kalijumom podstiče razvoj bobica. Primijenjeni mangan, željezo, bakar i bor osiguravaju normalan razvoj fenolnih jedinjenja, kao i efikasan metabolizam azota. Folijarna primjena uree može osigurati adekvatnu količinu azota koji kvasci mogu asimilovati (YAN) u bobicama.
Tokom zrenja, mala količina kalcijum nitrata će smanjiti stres i osvježiti lišće koje stari. Istovremeno, niska količina rastvorljivog kalijuma će podstaći akumulaciju šećera u bobicama. Kasnije u periodu zrenja, NPK đubriva sa niskim sadržajem amonijum azota i visokim sadržajem fosfora i kalijuma mogu stimulisati korijenje da proizvodi i prenosi hormone koji inhibiraju prerano starenje lišća (foto 3).
Nakon berbe, fertirigacija kalcijum nitratom i dalje stimuliše funkciju lista, istovremeno poboljšavajući skladištenje hranljivih materija u drvenastim tkivima čokota. Istovremeno, mala količina amonijaka i obilna doza fosfora i kalijuma podstiču nagli rast korijena, kao i skladištenje mineralnih hraniva. Tamo gdje je voda za navodnjavanje oskudna, folijarna primjena uree, kalijum nitrata i monokalijum fosfata može zadovoljiti dio ili sve potrebe za hranljivim materijama nakon berbe.
Zaključci – Sezonalnost upravljanja mineralnim hranivima u vinogradu
Kao i kod svih aspekata upravljanja vinogradima, vrijeme i dosljednost u đubrenju su ključni za optimizovane performanse vinograda i povrat ulaganja. Srećom, imamo znanje koje nas vodi kroz svaku vegetacijsku sezonu. Kao i tehnologije za dosljedno zadovoljavanje potreba vinove loze za mineralnim hranljivim materijama na pravovremen način.
Za dodatne informacije o “Sezonalnost upravljanja mineralnim hranivima u vinogradu”, pogledati orginalne literaturne izvore koji prate orginalni članak.
Pogledati i. https://ovinu.info/identifikacija-nedostatka-elemenata-ishrane/
Stan Grant: The Seasonality Of Vineyard Mineral Nutrient Management. (Sezonalnost upravljanja mineralnim hranivima u vinogradu). Izvor: https://lodigrowers.com/the-seasonality-of-vineyard-mineral-nutrient-management/. Objavljeno: 24.05.2021. Prevod i obrada teksta: Dragutin Mijatović
