Vegetativni rast

čokot cvast grozd vinova loza

Vegetativni rast. Lastari (Izbojci) loze rastu od proljeća do jeseni stvaranjem nodusa (čvor) i internodija (članak). Na svakom čvoru razvija se jedan list, jedan pupoljak i jedan izdanak. Pupoljak je, u stvari, složen i ima tri tačke rasta koji daju izdanke i cvasti sledećeg proljeća.

Vegetativni rast
Slika 1. Pupoljci okca. Izvor: https://lergp.com/winter-damage

Obično se samo jedna tačka porasta – primarni pupoljak (Primary Bud) – razvija u izdanak, ali povremeno se razvijaju dva ili, rjeđe, tri. Ako je primarni izdanak oštećen, sekundarni pupoljak (Secondary Bud) može izrasti. Isto tako, ako se sekundarni uništi, tercijarni (Tertiary Bud) će rasti.

Treća struktura na čvoru naziva se bočni izdanak (zaperak). Zaperci mogu ostvariti minimalan ili ekstenzivan rast u zavisnosti od bujnosti loze i u zavisnosti od toga da li je glavnom izdanku dozvoljeno da raste neometano ili je prevršen ili oštećen, u tom slučaju se podstiče bočni rast. Pupoljci kreću u proljeće, a izdanak u razvoju ima izgled prikazan na šemi 1.

Vegetativni rast
Šema 1. Lastar vinove loze u razvoju. Izvor: Korać, Nada i sar. (2016) Voćarstvo i vinogradarstvo (deo vinogradarstvo)

Zakonomjernosti razvoja organa i vegetativni rast

Nakon što se pojavi treći ili četvrti list, na suprotnoj strani od lista formira se cvast. Na uzastopnim čvorovima mogu nastati dva, a ponekad i tri cvasti. Sledeći čvor nema cvasti-pravilo 2+0 (osim lista, pupoljka i eventualno izdanka). Čvor poslije ima viticu na mjestu na kojoj su se ranije nalazile cvasti. Vitice se tada formiraju na alternativnim čvorovima kod Vitis vinifera (2+0), ali malo drugačije kod nekih drugih vrsta loze. Izbojci rastu sve dok neki faktor ne spriječi njihov daljnji razvoj. Izdanak se zatim završava listom i pupoljkom u pazuhu tog lista. Snažno rastući izdanak ima duge vitice koje se protežu iznad vrha izdanka.

Vegetativni rast
Slika 2. Lastar i vitica. Izvor: https://www.agric.wa.gov.au/wine-grapes/

Manje snažan, ili izdanak na kojem će rast uskoro prestati, ima slabe vitice koje se ne protežu dalje od vrha lastara.

Naslov orginala: Vegetative growth (Vegetativni rast). Izvor: David Jackson. Monographs In Cool Climate Viticulture – 1. Pruning And Training. Edition 2001: Daphne Brasell Associates Ltd. Prevod: Dragutin Mijatović

Pogledati:

Zanimljivosti o lozi i vinu: U vinu čovjek nalazi istinu (Poslovica)